เจาะลึกเส้นทางนักปกครอง "ปลัดอำเภอ" สู่ตำแหน่ง "นายอำเภอ"

อยากเป็น "ปลัดอำเภอ" ต้องเรียนอะไร? เจาะลึกเส้นทางนักปกครองสู่ตำแหน่ง "นายอำเภอ" แบบสเต็ปบายสเต็ป!

สวัสดีครับน้องๆ ทุกคน! ใครที่ดูละครหรือข่าวแล้วเห็นเจ้าหน้าที่ใส่ชุดสีกากีเท่ๆ หรือชุดฝึกพร้อมลุย นำกำลัง อส. ออกตรวจตราความเรียบร้อย หรือเป็นคนนั่งหน้าโต๊ะคอยแก้ปัญหาชาวบ้านสารพัดเรื่อง... แล้วรู้สึกว่า "นี่แหละ! อาชีพในฝันของฉัน"

วันนี้พี่จะพามาทำความรู้จักกับอาชีพ "ปลัดอำเภอ" และเป้าหมายสูงสุดอย่าง "นายอำเภอ" กันครับ! อาชีพนี้ไม่ได้มีดีแค่ความเท่ แต่ต้องใช้ความเสียสละและภาวะผู้นำสูงมาก ใครอยากเดินเส้นทางสาย "นักปกครอง" หรือสาย "สิงห์" มาดูวิธีก้าวสู่อาชีพนี้กันเลย!

1.ปลัดอำเภอ VS นายอำเภอ คืออะไร? ต่างกันยังไง?
ก่อนอื่นพี่ขอปรับความเข้าใจนิดนึงครับว่า น้องไม่สามารถสอบเข้าเป็น "นายอำเภอ" ได้โดยตรงนะ! ทุกคนต้องเริ่มต้นจากการสอบเป็น "ปลัดอำเภอ" ก่อน แล้วค่อยๆ ไต่เต้าเก็บประสบการณ์ไปเรื่อยๆ ครับ

ปลัดอำเภอ (Deputy District Chief) เป็นข้าราชการสังกัด "กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย" ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยของนายอำเภอ คอยบำบัดทุกข์บำรุงสุขให้ประชาชน งานมีตั้งแต่ฝ่ายทะเบียน (ทำบัตรปชช., แจ้งเกิด-ตาย), ฝ่ายความมั่นคง (จับยาเสพติด, จัดระเบียบสังคม), ไปจนถึงฝ่ายอำนวยการและศูนย์ดำรงธรรม (รับเรื่องราวร้องทุกข์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาท)

นายอำเภอ (District Chief) คือ "หัวหน้าผู้บริหารระดับสูงสุดในอำเภอ" เปรียบเสมือน CEO ของอำเภอนั้นๆ เป็นผู้บังคับบัญชาของปลัดอำเภอและข้าราชการกระทรวงมหาดไทยทุกคนในพื้นที่ มีอำนาจสั่งการและรับผิดชอบความเป็นอยู่ของคนทั้งอำเภอ!

2.อยากเป็นปลัดอำเภอ "ต้องเรียนคณะอะไร?"
เส้นทางนี้เขากำหนดวุฒิการศึกษาไว้ชัดเจนมากครับ น้องๆ ต้องเรียนจบ ปริญญาตรี ใน 3 วุฒิหลักๆ นี้เท่านั้น:

• ปริญญาทางรัฐศาสตร์ (Political Science) สายตรงสุดๆ ไม่ว่าจะเป็นสิงห์ดำ (จุฬาฯ), สิงห์แดง (ธรรมศาสตร์), สิงห์ขาว (มช.) และสิงห์อื่นๆ ทั่วประเทศ
  
• ปริญญาทางรัฐประศาสนศาสตร์ (Public Administration) หรือบริหารรัฐกิจ
  
• ปริญญาทางนิติศาสตร์ (Law) เพราะงานปกครองต้องใช้กฎหมายเยอะมาก เด็กนิติฯ จึงได้เปรียบสุดๆ ในตอนสอบข้อเขียน!
  

3.สเต็ปการสอบเข้าสู่การเป็น "ปลัดอำเภอ" (The Road to Singha)
เมื่อเรียนจบป.ตรีแล้ว ภารกิจสุดหินกำลังจะเริ่มขึ้นครับ การสอบปลัดอำเภอมีการแข่งขันสูงมาก หลักหมื่นคนรับหลักร้อยคน! นี่คือด่านที่น้องต้องผ่าน

ด่านที่ 1: สอบผ่าน ก.พ. ภาค ก. (ระดับ ป.ตรี ขึ้นไป)
ต้องสอบวัดความรู้ความสามารถทั่วไป (เลข, ไทย, อังกฤษ, กฎหมายข้าราชการ) ให้ผ่านเพื่อเอาใบเบิกทางก่อน

ด่านที่ 2: สอบ ภาค ข. (ของกรมการปกครอง)
นี่คือด่านที่หินที่สุด! สอบข้อเขียนวัดความรู้เฉพาะตำแหน่ง น้องต้องท่องและทำความเข้าใจ พ.ร.บ. และกฎหมายที่เกี่ยวข้องนับสิบฉบับ!

ด่านที่ 3: สอบ ภาค ค. (สัมภาษณ์และทดสอบร่างกาย)
สอบสัมภาษณ์เพื่อดูทัศนคติ และที่สำคัญคือ "ทดสอบสมรรถภาพร่างกาย" (วิ่ง, วิดพื้น, ซิทอัพ) เพราะปลัดอำเภอต้องแข็งแรง พร้อมลุยทุกสถานการณ์!

ด่านที่ 4: เข้าโรงเรียนปลัดอำเภอ
เมื่อสอบติดและถูกเรียกตัว น้องๆ จะต้องเข้าไปฝึกอบรมที่วิทยาลัยการปกครอง (คล้ายๆ ฝึกทหารเบาๆ + เรียนวิชาการ) ก่อนออกไปปฏิบัติหน้าที่จริงครับ

4.เส้นทางความก้าวหน้า และ เงินเดือน (Career Path)
สายงานนี้บอกเลยว่า "ยศไหลลื่นและไปได้ไกลมาก" ถ้ามีความสามารถและตั้งใจจริงครับ

หมายเหตุ: เงินเดือนเริ่มต้นคือฐานข้าราชการ ป.ตรี 15,000 บาท แต่สายนี้จะมี "เงินประจำตำแหน่ง" หรือ "พ.ต.ก." และเบี้ยเลี้ยงอื่นๆ เพิ่มเติมเมื่อลงพื้นที่หรืออยู่เวรครับ

เป้าหมายสูงสุด ถ้าน้องเก่งและผลงานโดดเด่น จากนายอำเภอ สามารถเติบโตไปเป็น ปลัดจังหวัด -> รองผู้ว่าราชการจังหวัด -> และขึ้นสู่ "ผู้ว่าราชการจังหวัด" หรือ "อธิบดีกรมการปกครอง" ได้เลย!

5.ทักษะที่ปลัดอำเภอยุคใหม่ต้องมี (Key Skills)

Leadership (ภาวะผู้นำ) ต้องกล้าตัดสินใจ นำกำลัง อส. หรือชาวบ้านได้

Communication & Empathy (ศิลปะการเจรจา) ต้องรับฟังปัญหาชาวบ้าน ไกล่เกลี่ยคนทะเลาะกันด้วยความใจเย็น

Legal Knowledge (แม่นกฎหมาย) งานทุกอย่างต้องอิงกฎหมาย ทำพลาดอาจโดนฟ้องร้องได้

Resilience (ความอึดถึกทน) งานมหาดไทยคือ "ไม่มีวันหยุดที่แท้จริง" น้ำท่วม ไฟไหม้ ยาเสพติดระบาด ตีสองตีสามก็ต้องลุกไปลุย!

สรุปส่งท้ายจากพี่:

อาชีพ "ปลัดอำเภอ" ไม่ใช่อาชีพที่ทำเพื่อรวยครับ แต่เป็นอาชีพที่ทำเพื่อ "เกียรติยศ ศักดิ์ศรี และประชาชน" ถ้าน้องๆ เป็นคนรักความยุติธรรม ชอบช่วยเหลือผู้คน และพร้อมลุยไปทุกที่ อาชีพนี้คือความภูมิใจสูงสุดของชีวิตแน่นอนครับ เริ่มต้นตั้งใจเรียนตั้งแต่วันนี้ พี่เอาใจช่วยให้ได้ใส่ชุดกากีสมใจนะ!

อ้างอิงข้อมูล (References):
กองการเจ้าหน้าที่ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย (มาตรฐานกำหนดตำแหน่ง ปลัดอำเภอ)
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 (หมวดการบรรจุและแต่งตั้ง)
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน ก.พ.) - หลักเกณฑ์การสอบแข่งขันเข้ารับราชการ