เจาะลึก อาชญาวิทยา ม.รังสิต เรียนอะไร จบแล้วทำอะไรได้บ้าง

เมื่อความช่างสงสัย กลายเป็นเส้นทางเรียนต่อ เปิดโลก “เด็กอาชญาวิทยา” ม.รังสิต ผ่านเรื่องเล่าของสองรุ่นพี่

ชอบดูหนังสืบสวน ชอบสังเกตผู้คน หรือมักสงสัยว่าทำไมคดีหนึ่งจึงเกิดขึ้น ความสนใจเหล่านี้จะพาเราไปเรียนต่อทางไหนได้บ้าง?

สำหรับนักเรียนที่กำลังค้นหาคณะที่เหมาะกับตัวเอง ชื่อ “อาชญาวิทยา” อาจมาพร้อมภาพการไขคดี การค้นหาหลักฐาน และคำถามอีกหลายข้อ ทั้งต้องเรียนอะไร ต้องเก่งวิทยาศาสตร์แค่ไหน และความชอบที่มีจะต่อยอดเป็นอาชีพได้อย่างไร

รายการ “พี่แนะน้อง” ของ The Study ชวนมาหาคำตอบกับ **พี่กรีน ณัฐฐานัทธ นิธิหิรัญปรีดา** จากสาขาอาชญาวิทยาและงานยุติธรรม และ **พี่ปิ๊ก ณัฏฐารัฏฐ์ ทองสร้อย** จากสาขาอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์ ทั้งคู่เป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 3 ของคณะอาชญาวิทยาและการบริหารงานยุติธรรม มหาวิทยาลัยรังสิต ณ วันที่ให้สัมภาษณ์

 

## ก่อนจะเลือกคณะ เริ่มจากรู้ว่าเราสนใจอะไร

ก่อนมาเป็นนักศึกษาอาชญาวิทยา พี่กรีนเคยอยากเป็นนักจิตวิทยา เพราะเป็นคนชอบสังเกตและตั้งคำถามกับพฤติกรรมของคนรอบตัว ความสงสัยว่าทำไมคนคนหนึ่งจึงมีพฤติกรรมเช่นนั้น ทำให้เธอเริ่มค้นหาว่ามีเส้นทางการเรียนแบบใดให้เลือกบ้าง

เมื่อศึกษารายละเอียดมากขึ้น พี่กรีนพบว่าสาขาอาชญาวิทยาและงานยุติธรรมเชื่อมโยงความสนใจเรื่องพฤติกรรมมนุษย์กับเป้าหมายการทำงานราชการด้านความมั่นคงที่เธอวางไว้ จึงตัดสินใจเลือกเส้นทางนี้

“รู้สึกว่ามันตรงกับสายอาชีพที่เราอยากทำในอนาคตค่ะ” พี่กรีนเล่าถึงเหตุผลสำคัญในการเลือกเรียน

ส่วนพี่ปิ๊กเริ่มต้นจากความชอบวิทยาศาสตร์ในช่วงมัธยมปลาย ประกอบกับการดูซีรีส์แนวสืบสวนสอบสวน ภาพการไขคดีและตรวจพิสูจน์หลักฐานทำให้เธออยากรู้จักงานด้านนี้มากขึ้น จนเริ่มหาข้อมูล สอบถามรุ่นพี่ที่เรียนอยู่ และเข้าร่วมกิจกรรม Open House ก่อนตัดสินใจเลือกสาขาอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์

ความสนใจของทั้งคู่จึงค่อย ๆ ชัดเจนขึ้น เมื่อได้ลองเชื่อมสิ่งที่ชอบกับรายละเอียดของการเรียน และภาพงานที่อยากทำในอนาคต

## สองสาขา ที่ชวนตั้งคำถามคนละด้าน

แม้จะอยู่ในคณะเดียวกัน แต่เส้นทางที่พี่ปิ๊กและพี่กรีนเลือกมีจุดเน้นต่างกัน สำหรับพี่ปิ๊ก การเรียนสาขาอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์พาไปทำความรู้จักการตรวจพิสูจน์หลักฐาน การตรวจสถานที่เกิดเหตุ และความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่นำมาใช้ในกระบวนการยุติธรรม [ข้อมูลหลักสูตรของมหาวิทยาลัยรังสิต](https://cja.rsu.ac.th/นิติวิทยาศาสตร์/)

ขณะที่พี่กรีนในสาขาอาชญาวิทยาและงานยุติธรรมสนใจคำถามว่า เหตุใดคนคนหนึ่งจึงกระทำความผิด มีปัจจัยอะไรเกี่ยวข้อง และจะนำความรู้ไปใช้กับการป้องกัน แก้ไข หรือฟื้นฟูได้อย่างไร การเรียนของเธอจึงเชื่อมทั้งอาชญาวิทยา กฎหมาย จิตวิทยา และกระบวนการยุติธรรมเข้าด้วยกัน [ข้อมูลหลักสูตรของมหาวิทยาลัยรังสิต](https://cja.rsu.ac.th/งานยุติธรรม/)

ในห้องเรียน พี่กรีนได้ฝึกนำทฤษฎีมาวิเคราะห์กรณีศึกษาที่อาจารย์ยกมา ทั้งพฤติกรรม ภูมิหลัง และบริบทที่เกี่ยวข้อง ส่วนพี่ปิ๊กได้เรียนรู้การสังเกตและตรวจสอบวัตถุพยานอย่างเป็นขั้นตอน ทั้งสองมุมมองช่วยให้เห็นว่า การทำความเข้าใจคดีหนึ่งต้องอาศัยความรู้หลายด้านประกอบกัน

## จากความตื่นเต้นในซีรีส์ สู่ความละเอียดของการลงมือทำ

สิ่งหนึ่งที่พี่ปิ๊กค้นพบหลังเข้ามาเรียน คือจังหวะของการทำงานจริงที่ต้องใช้เวลาและความละเอียด เมื่อเทียบกับเรื่องราวในหนังหรือซีรีส์ที่เธอเคยดู

“จะต้องใช้เวลา แล้วก็มีขั้นตอนที่ค่อนข้างละเอียดค่ะ เพราะว่าแต่ละขั้นตอนเนี่ยก็จะส่งผลกับคดีได้ค่ะ” พี่ปิ๊กอธิบาย

ประสบการณ์ที่ทำให้เธอเห็นภาพการทำงานชัดขึ้น คือวิชาการตรวจสถานที่เกิดเหตุ ซึ่งอาจารย์จัดสถานการณ์จำลองให้นักศึกษาได้ฝึกปฏิบัติ ตั้งแต่การกั้นพื้นที่ ถ่ายภาพ วัดระยะ ทำแผนผัง ไปจนถึงค้นหาวัตถุพยาน ทุกขั้นตอนทำให้ความรู้จากตำราค่อย ๆ เชื่อมกับสิ่งที่ต้องลงมือทำด้วยตัวเอง

สำหรับพี่ปิ๊ก ความน่าสนใจของวิชานี้อยู่ที่การได้ลองใช้ความรู้ในสถานการณ์จำลองที่ใกล้เคียงกับการทำงาน พร้อมเรียนรู้ว่ารายละเอียดแต่ละอย่างมีความสำคัญอย่างไร โดยการฝึกในชั้นเรียนใช้พื้นที่และวัตถุพยานที่อาจารย์เตรียมไว้

นอกจากวิชาเฉพาะทาง พี่ปิ๊กยังเล่าถึงการเรียนพื้นฐานอย่างเคมี ชีววิทยา และกายวิภาคศาสตร์ พี่ปิ๊กประทับใจวิชากายวิภาคศาสตร์เป็นพิเศษ เพราะได้เรียนกับอาจารย์ใหญ่และทำความรู้จักส่วนต่าง ๆ ของร่างกายมนุษย์ ซึ่งตรงกับความสนใจของเธอ

แต่การเรียนก็มีส่วนที่ท้าทายเช่นกัน โดยเฉพาะฟิสิกส์และการคำนวณที่พี่ปิ๊กยอมรับว่าไม่ถนัด “เราคิดว่ามันค่อนข้างท้าทายค่ะ แต่ว่าสุดท้ายเราก็ผ่านไปได้ด้วยดีนะคะ” ประสบการณ์นี้ทำให้เห็นว่า แม้จะเลือกเรียนในสิ่งที่ชอบ ก็ยังมีส่วนที่ต้องค่อย ๆ ฝึกฝนและทำความเข้าใจเพิ่มขึ้น

## เมื่อการเรียน ทำให้มองผู้คนได้หลายมุม

สำหรับพี่กรีน ความสนุกของการเรียนเกิดขึ้นเมื่อได้วิเคราะห์กรณีศึกษา และนำความรู้มาอธิบายสิ่งที่สงสัย โดยเฉพาะการเรียนด้านจิตวิทยาที่เกี่ยวข้องกับเด็กและเยาวชน ซึ่งทำให้เธอได้พิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมกับสภาพแวดล้อมและครอบครัว

การเรียนรู้ยังพาออกไปนอกห้องเรียน พี่กรีนเล่าถึงการศึกษาดูงานที่กรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือ DSI เพื่อรู้จักการทำงานของหน่วยงาน รวมถึงการดูงานด้านราชทัณฑ์ที่เปิดโอกาสให้พูดคุยและเรียนรู้ชีวิตประจำวันของผู้ต้องขัง ประสบการณ์เหล่านี้ทำให้เรื่องที่เคยอ่านหรือวิเคราะห์ในชั้นเรียนมีรายละเอียดของชีวิตคนให้ทำความเข้าใจมากขึ้น

เมื่อกลับมามองกรณีศึกษา พี่กรีนจึงให้ความสำคัญกับปัจจัยรอบตัวผู้กระทำความผิด ทั้งเศรษฐกิจ สังคม และครอบครัว พร้อมย้ำว่าการทำงานด้านนี้ต้องรักษาความเป็นกลาง และดำเนินไปตามกระบวนการยุติธรรม

ในฝั่งของพี่ปิ๊ก บทเรียนจากการวิเคราะห์คดีทำให้เธอเห็นความซับซ้อนของวัตถุพยาน และความสำคัญของการพิจารณาบริบทที่เกี่ยวข้อง “ต้องมองให้หลายมุม แล้วก็มองให้หลายบริบทค่ะ” เธอสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้

เรื่องเล่าของทั้งคู่สะท้อนทักษะที่ค่อย ๆ พัฒนาขึ้นระหว่างเรียน ทั้งการสังเกต ตั้งคำถาม รับฟังข้อมูล และพิจารณาสิ่งที่อยู่ตรงหน้าอย่างรอบคอบ ทักษะเหล่านี้มีความหมายต่อทั้งการเรียนในวันนี้และการทำงานที่พวกเธอกำลังมองไปข้างหน้า

## มองเส้นทางข้างหน้า ผ่านงานที่อยากทำ

ในวันที่ให้สัมภาษณ์ ทั้งพี่ปิ๊กและพี่กรีนกำลังวางแผนก้าวต่อไปของตัวเอง พี่กรีนสนใจการทำงานราชการด้านความมั่นคง ส่วนพี่ปิ๊กอยากทำงานด้านการตรวจพิสูจน์หลักฐาน ความสนใจที่มีตั้งแต่ก่อนเข้าเรียนจึงค่อย ๆ มีรายละเอียดเพิ่มขึ้นจากประสบการณ์ในมหาวิทยาลัย

บทสนทนายังเปิดให้เห็นความสนใจในงานอีกหลายด้าน ตั้งแต่งานวิจัยเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรม งานด้านเด็กและเยาวชน ไปจนถึงงานความปลอดภัยในภาคเอกชน สำหรับพี่กรีน เธอได้ยื่นความประสงค์ฝึกงานกับสำนักงานกิจการยุติธรรมในงานด้านวิจัย โดยหวังว่าจะได้เห็นกระบวนการทำงานและนำสิ่งที่เรียนไปต่อยอด

เมื่อถามถึงการเตรียมตัว ทั้งคู่พูดถึงพื้นฐานความรู้ควบคู่กับทักษะที่ต้องฝึกต่อเนื่อง พี่ปิ๊กแนะนำให้ทบทวนวิทยาศาสตร์ ส่วนพี่กรีนให้ความสำคัญกับการคิดวิเคราะห์ การติดตามข่าวสาร และการใช้วิจารณญาณ นอกจากนี้ ภาษาอังกฤษยังเป็นสิ่งที่ทั้งคู่เห็นว่ามีประโยชน์ต่อการเรียน โดยเฉพาะการทำความเข้าใจคำศัพท์เฉพาะทาง

## ยังไม่รู้คำตอบวันนี้ ก็เริ่มค้นหาได้

สำหรับนักเรียนที่กำลังสงสัยว่าคณะนี้เหมาะกับตัวเองหรือไม่ คำแนะนำของรุ่นพี่เริ่มจากการหาข้อมูลให้เห็นภาพ ทั้งอ่านรายละเอียดหลักสูตร พูดคุยกับคนที่กำลังเรียน และเข้าร่วม Open House เพื่อทำความรู้จักการเรียนก่อนตัดสินใจ

พี่ปิ๊กยังยกตัวอย่างกิจกรรมค่ายโคนันที่เปิดโอกาสให้ได้ลองทำกิจกรรมอย่างการปัดลายนิ้วมือ ประสบการณ์เล็ก ๆ เช่นนี้อาจช่วยให้ผู้สนใจได้สังเกตตัวเองว่า รู้สึกอย่างไรเมื่อได้ลงมือทำ และอยากเรียนรู้เรื่องนั้นต่อมากน้อยเพียงใด

ถึงวันนี้พี่ปิ๊กจะมองเห็นเส้นทางของตัวเองชัดขึ้น แต่เมื่อถูกถามว่าอยากบอกอะไรกับตัวเองในช่วงมัธยมปลาย เธอกลับนึกถึงความกดดันที่เคยมีในชั้น ม.5 และอยากบอกตัวเองให้ค่อย ๆ เรียนรู้ แม้ในเวลานั้นจะยังไม่แน่ใจว่าอยากเรียนอะไร

“ไม่ต้องกดดันตัวเองมากเกินไปค่ะ เพราะว่าทุกคนเนี่ยก็มีเส้นทางชีวิตเป็นของตัวเอง”

เพราะการค้นหาเส้นทางเรียนต่อเริ่มต้นได้จากความสนใจใกล้ตัว คำถามที่อยากรู้คำตอบ หรือโอกาสที่ได้ลองทำอะไรสักอย่าง เรื่องเล่าของพี่ปิ๊กและพี่กรีนจึงชวนให้นักเรียนกลับมาสังเกตสิ่งที่ตัวเองชอบ แล้วค่อย ๆ ใช้ข้อมูล ประสบการณ์ และบทสนทนากับคนรอบข้าง ช่วยให้การตัดสินใจเรื่องอนาคตชัดเจนขึ้นทีละก้าว