สแกน 4 สายงาน "วงการดนตรี" ยุค T-Pop บูม รายได้ปัง

ร้องเพลงไม่เก่งก็ทำได้! กางแผนที่ "อาชีพในวงการดนตรี" ยุค T-Pop บูม รายได้ปังกว่าที่คิด

สวัสดีครับน้องๆ ชาว The Study ทุกคน! ยินดีต้อนรับเข้าสู่ซีรีส์ Study jobmaps กางแผนที่สำรวจเส้นทางอาชีพสุดปังกันอีกครั้งครับ!

เวลาน้องๆ บอกพ่อแม่หรือคนรอบตัวว่า "หนูอยากทำงานเกี่ยวกับดนตรี อยากเรียนดนตรี" หลายคนมักจะโดนผู้ใหญ่เบรกด้วยประโยคคลาสสิกว่า "เต้นกินรำกินจะไปรอดเหรอ?" หรือน้องๆ บางคนอาจจะคิดว่า "ถ้าเราร้องเพลงไม่เพราะ เล่นกีตาร์ไม่เก่งขั้นเทพ เราคงหมดสิทธิ์ทำงานในวงการนี้แน่ๆ"

พี่ขอเคลียร์ตรงนี้ให้ชัดเจนเลยครับว่า "ไม่จริงเลยสักนิด!"

ในยุคที่กระแส T-Pop กำลังสร้างชื่อไปทั่วโลก เทศกาลดนตรีและคอนเสิร์ตจัดกันแน่นปฏิทินทุกสัปดาห์ รวมถึงแพลตฟอร์มสตรีมมิงอย่าง Spotify และ TikTok ขับเคลื่อนโลก เพลง 1 เพลง หรือคอนเสิร์ต 1 งาน ไม่ได้เกิดขึ้นได้จากตัวศิลปินคนเดียวครับ แต่ต้องใช้ "ทีมงานเบื้องหลังมืออาชีพ" นับร้อยชีวิต ทั้งสายวิศวกรรมเสียง สายเทคโนโลยี สายธุรกิจ และสายครีเอทีฟ

วันนี้พี่เลยจะพาน้องๆ มากางแผนที่สแกน 4 สายงานหลักในวงการดนตรี ที่ตลาดกำลังแย่งตัวและพร้อมจ่ายค่าตอบแทนแบบจุกๆ มาดูกันเลยครับ! 

1. สายโปรดักชัน นวัตกรรมเสียง และซาวด์เอ็นจิเนียร์ (Production & Sound Engineering) ️

• โปรดิวเซอร์เพลง (Music Producer) "ผู้กำกับหนังแห่งโลกดนตรี" คอยดูแลภาพรวมของเพลงตั้งแต่ต้นจนจบ วางคอนเซปต์ กำหนดทิศทางดนตรี เลือกบีต และควบคุมการบันทึกเสียง เป็นคนปั้นเพลงให้กลายเป็นเพลงฮิตติดชาร์ต
• นักแต่งเพลงและเรียบเรียงดนตรี (Songwriter & Arranger) คนเขียนเนื้อร้อง ทำนอง และจัดวางเครื่องดนตรีแต่ละชิ้นให้กลมกล่อม ยุคนี้ใครแต่งเพลงเก่งและขายลิขสิทธิ์ได้ จะได้รับส่วนแบ่งค่าลิขสิทธิ์ (Royalty) กินยาวๆ เป็น Passive Income เลยครับ
• วิศวกรเสียง (Sound Engineer / Mixing & Mastering Engineer) หัวใจสำคัญของห้องอัด! นำแทร็กเสียงเครื่องดนตรีและเสียงร้องมาปรับแต่งความถี่ บาลานซ์เสียง และทำมาสเตอร์ริ่งให้คมชัด มีมิติแบบ Immersive Audio (เช่น Dolby Atmos) ฟังแล้วเพราะฟินทั้งในหูฟังและลำโพงรถยนต์
• นักออกแบบเสียงสำหรับเกมและภาพยนตร์ (Game & Film Sound Designer) สายงานเทคมาแรง! ออกแบบเสียงบรรยากาศ เสียงเอฟเฟกต์ และประพันธ์ดนตรีประกอบที่เปลี่ยนจังหวะไปตามการเล่นของผู้เล่นในเกม (Adaptive Audio)

2. สายศิลปิน นักดนตรี และเพอร์ฟอร์เมอร์ (Artist & Performance)

ด่านหน้าผู้ส่งต่ออารมณ์และเรื่องราวผ่านเสียงดนตรี เหมาะกับคนที่มีเสน่ห์ รักเวที และมีวินัยในการฝึกซ้อมขั้นสูง

• ศิลปินและไอดอล (Recording Artist / Idol) ตัวแทนในการสื่อสารบทเพลงสู่ผู้ฟัง ต้องมีทั้งทักษะการร้อง การเต้น การแสดงออกทางอารมณ์ และการรักษาภาพลักษณ์
• นักดนตรีบันทึกเสียงและนักดนตรีแบ็กอัป (Session Musician) ยอดฝีมือตัวจริง! ไม่จำเป็นต้องมีวงของตัวเอง แต่ถูกจ้างไปอัดเสียงเครื่องดนตรีในสตูดิโอ หรือเล่นแบ็กอัปให้นักร้องดังในคอนเสิร์ตใหญ่ๆ คนกลุ่มนี้มักมีคิวงานแน่นเอี้ยดและค่าตัวคิดเป็นชั่วโมงหรือตามรอบการแสดง
• นักร้องประสานเสียง (Backup Vocalist) คนที่คอยเติมเต็มให้มิติเสียงร้องสดบนเวทีหรือในแทร็กเพลงมีความหนาและสมบูรณ์แบบ ต้องเป๊ะเรื่องฮาร์โมนีและคีย์เพลงสุดๆ

3. สายธุรกิจ ลิขสิทธิ์ และปั้นศิลปิน (Music Business & A&R)

เพลงจะดีแค่ไหน ถ้าไม่มีคนทำการตลาดก็ไม่มีวันดัง! สายนี้เปิดรับคนจบคณะบริหารธุรกิจ นิเทศศาสตร์ นิติศาสตร์ หรือการตลาด เข้ามาขับเคลื่อนค่ายเพลง

• ฝ่ายคัดสรรและพัฒนาศิลปิน (A&R - Artist and Repertoire) "แมวมองแห่งค่ายเพลง" คอยออกไปตามหาศิลปินหน้าใหม่ที่มีแววตามเทศกาลดนตรีหรือช่องทางโซเชียล จากนั้นนำมาเซ็นสัญญา วางทิศทางอัลบั้ม และช่วยเลือกเพลงที่เหมาะกับคาแรกเตอร์ของศิลปิน
• ผู้จัดการศิลปิน (Artist Manager) เปรียบเสมือนเงาตามตัวของศิลปิน คอยดูแลตารางงาน วางแผนเส้นทางอาชีพ สแกนงานที่ติดต่อเข้ามา ปกป้องผลประโยชน์ และดูแลสภาพจิตใจของศิลปินให้พร้อมทำงานเสมอ
• ผู้เชี่ยวชาญด้านลิขสิทธิ์เพลง (Music Licensing & Publishing Specialist) ดูแลเรื่องสัญญา ลิขสิทธิ์เพลง และจัดเก็บรายได้เมื่อมีคนนำเพลงของค่ายไปใช้ในภาพยนตร์ โฆษณา หรือเล่นในร้านอาหาร
• นักการตลาดดิจิทัลสายดนตรี (Music Marketer) วางกลยุทธ์โปรโมตเพลงลงแพลตฟอร์มสตรีมมิง ดีลกับบรรณาธิการเพลย์ลิสต์ (DSP Playlist Pitching) และคิดแคมเปญ Challenge ใน TikTok เพื่อดันเพลงให้แมส

4. สายคอนเสิร์ตและเฟสติวัล (Live Concert & Event Production) ️

ใครสายลุย ชอบการทำงานหน้างาน อะดรีนาลีนหลั่งเมื่อเห็นคนดูเรือนหมื่นตะโกนร้องเพลงพร้อมกัน สายนี้คือคำตอบ!

• ผู้จัดคอนเสิร์ตและเฟสติวัล (Concert Promoter / Event Director) คนต้นคิดโปรเจกต์ วางงบประมาณ เลือกสถานที่ ติดต่อดึงตัวศิลปินระดับโลกหรือเบอร์ท็อปมาแสดง และบริหารให้งานลุล่วง
• ผู้จัดการเวที (Stage Manager) ผู้คุมความเรียบร้อยบนเวทีแบบวินาทีต่อวินาที คอยจัดคิวศิลปิน คิวนักดนตรี คุมทีมสตาฟฟ์ เพื่อให้โชว์ทุกเบรกออกมาเป๊ะไม่มีสะดุด
• นักออกแบบระบบเสียงและแสงเวที (Live Sound & Lighting Designer) วางระบบลำโพงระดับสเตเดียมเพื่อให้คนดูทุกโซนได้ยินเสียงที่มีคุณภาพเท่ากัน ควบคู่กับการคุมไฟและเลเซอร์ให้สาดตามจังหวะเพลงอย่างเร้าใจ

คณะน่าเรียนสำหรับคนอยากลุยวงการดนตรี

• สายดนตรีตรงสาย คณะดุริยางคศาสตร์/ดุริยางคศิลป์ (เช่น มหิดล, ศิลปากร, จุฬาฯ, รังสิต)
• สายเทคโนโลยีเสียง วิศวกรรมเสียงและดนตรี (Music Production & Sound Engineering)
• สายบริหารและธุรกิจดนตรี นิเทศศาสตร์, บริหารธุรกิจ, นิติศาสตร์ (กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา)

โลกของ "วงการดนตรี" ในวันนี้กว้างใหญ่และเชื่อมต่อกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ระดับโลกครับ ขอแค่น้องๆ มี "แพสชันในเสียงดนตรี" แล้วบวกด้วย "ทักษะเฉพาะทาง" ไม่ว่าจะเป็นการแต่งเพลง การคุมเครื่องเสียง หรือการบริหารจัดการ น้องๆ ก็สามารถเปลี่ยนความชอบให้กลายเป็นอาชีพที่ทั้งสนุกและสร้างรายได้อย่างมั่นคงแน่นอนครับ! 

แล้วน้องๆ ล่ะครับ... ชอบอยู่เบื้องหน้าถือไมค์ร้องเพลง หรืออยากเป็นโปรดิวเซอร์นั่งคุมจังหวะอยู่เบื้องหลังมากกว่ากัน? คอมเมนต์บอกพี่ใต้โพสต์ได้เลยนะ!

อ้างอิงข้อมูล (References)

• * วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ คณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร - โครงสร้างหลักสูตรและแนวทางอาชีพสายดนตรีและธุรกิจดนตรี
• * สหพันธ์อุตสาหกรรมแผ่นเสียงระหว่างประเทศ (IFPI) - Global Music Report: แนวโน้มการเติบโตของอุตสาหกรรมเพลงและสตรีมมิง
• * ข้อมูลตำแหน่งงานสายงาน Music Production, A&R และ Concert Management จากบริษัทความบันเทิงชั้นนำในไทย (GMM Grammy, RS Music, Warner Music Thailand)
• * Berklee College of Music - Careers in the Music Industry (Music Production, Engineering, and Music Business)