51% คนไทยชี้ "เศรษฐกิจ" อุปสรรคอันดับ 1 ของเยาวชน สูงที่สุด

รายงานผลการสำรวจระดับโลก Ipsos Education Monitor 2026 จัดทำโดยสถาบันวิจัยอิปซอสส์ (Ipsos) เก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 19 มิถุนายน – 3 กรกฎาคม 2026 จากกลุ่มตัวอย่างรวม 23,537 คน ใน 31 ประเทศ ทั่วโลก เผยแพร่ในเดือนสิงหาคม 2026 พบข้อมูลสำคัญที่สะท้อนวิกฤตความเชื่อมั่นของคนไทยต่ออนาคตของเยาวชนคนรุ่นใหม่อย่างน่าตกใจ

เมื่อถามถึง อุปสรรคและความท้าทายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่เยาวชนในประเทศกำลังเผชิญ ประชาชนไทยสูงถึง 51% ระบุตรงกันว่าคือ "ภาวะเศรษฐกิจของประเทศ" ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สูงที่สุดเป็น อันดับ 1 จากทั้งหมด 31 ประเทศทั่วโลก

ตารางเปรียบเทียบ: ประเทศที่มองว่า "เศรษฐกิจ" คืออุปสรรคใหญ่สุดของเยาวชน

สัดส่วนของไทยแซงหน้าประเทศที่กำลังเผชิญวิกฤตเงินเฟ้อและปัญหาเศรษฐกิจเรื้อรังอย่างอาร์เจนตินาและตูร์เคีย ขณะที่ค่าเฉลี่ยทั่วโลกอยู่ที่เพียง 31% เท่านั้น หมายความว่าคนไทยกังวลเรื่องนี้ สูงกว่าค่าเฉลี่ยโลกถึง 20 จุด

ที่น่าจับตายิ่งกว่าคือ ตัวเลขนี้ยังปรับสูงขึ้นจากปีก่อนหน้า โดยผลสำรวจ Ipsos Education Monitor 2025 ระบุว่าคนไทย 47% มองว่าเศรษฐกิจคือปัญหาใหญ่ที่สุดของเยาวชน สะท้อนว่าความกังวลไม่ได้บรรเทาลง แต่กลับ หนักขึ้นอีก 4 จุดภายในเวลาเพียง 1 ปี

ตัวเลขนี้สะท้อนว่าคนไทยมองเห็นความตึงเครียดทางเศรษฐกิจ ทั้งค่าครองชีพที่พุ่งสูง งานคุณภาพที่หายาก และโอกาสสร้างตัวที่ริบหรี่ เป็นอุปสรรคใหญ่ที่สุดที่ขวางทางเติบโตของคนรุ่นใหม่ ซึ่งสอดคล้องกับผลสำรวจ What Worries Thailand ตลอดปี 2026 ที่พบว่าความกังวลด้าน "ความยากจนและความเหลื่อมล้ำทางสังคม" อยู่ที่ 42% และในเดือนเมษายน 2026 เป็นครั้งแรกในรอบหลายเดือนที่คนไทยมองว่าประเทศ "มาผิดทาง" มากกว่า "มาถูกทาง"

"ย้ายไปต่างประเทศ" กลายเป็นทางออกเพื่อชีวิตที่ดีกว่า

ผลกระทบจากการที่สภาพเศรษฐกิจถูกมองเป็นอุปสรรคอันดับหนึ่ง ส่งผลให้ประชาชนไทยส่วนใหญ่ (อยู่ในกลุ่มสัดส่วนสูงราว 60–70%) เห็นพ้องกับข้อความที่ว่า "เยาวชนในประเทศจะได้โอกาสที่ดีกว่าหากย้ายไปทำงานหรือใช้ชีวิตในต่างประเทศ"

แนวโน้มนี้สอดคล้องกับกลุ่มประเทศที่ประชาชนกังวลเรื่องเศรษฐกิจอย่างหนัก ได้แก่

• อินโดนีเซีย 87% — สูงที่สุดในการสำรวจ
• แอฟริกาใต้ 80%
• อิตาลี 79%
• อินเดีย 76%

น่าสนใจว่าแม้แต่ อินเดีย ซึ่งเป็นประเทศที่มองอนาคตเยาวชนในแง่บวกมากที่สุดใน 31 ประเทศ (72% เชื่อว่าเยาวชนมีอนาคตสดใส) ก็ยังมีถึง 76% ที่เชื่อว่าการย้ายไปต่างประเทศจะให้โอกาสที่ดีกว่า สะท้อนว่าความรู้สึก "โอกาสอยู่ที่อื่น" เป็นปรากฏการณ์ระดับโลก ไม่ใช่แค่ในประเทศที่มองโลกในแง่ร้าย

สำหรับไทย ตัวเลขนี้ชี้ให้เห็นสภาวะ สมองไหล (Brain Drain) ที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้น เนื่องจากทั้งผู้ใหญ่และเยาวชนไทยเริ่มมองไม่เห็นช่องทางเติบโตในประเทศของตนเอง เมื่อพ่อแม่เองก็เชื่อว่าลูกจะมีอนาคตดีกว่าถ้าไปอยู่ต่างประเทศ การลงทุนด้านการศึกษาในครัวเรือนจึงมีแนวโน้มถูกออกแบบเพื่อ "ส่งออก" แรงงานทักษะสูง มากกว่าจะสร้างกำลังคนให้ระบบเศรษฐกิจภายใน

มุมมองต่อเทคโนโลยีและการศึกษา เปิดรับ AI แต่ยังเกาะปริญญาบัตร

อย่างไรก็ดี แม้วิกฤตเศรษฐกิจจะสร้างความหนักใจ แต่ในมิติด้านเทคโนโลยีและการศึกษา คนไทยกลับมีทัศนคติที่เปิดกว้างอย่างน่าสนใจ

1. เปิดรับ AI ในระบบการศึกษา

ประเทศไทยถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศเอเชียที่สนับสนุนเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ โดยมีเพียง 25% เท่านั้นที่เห็นด้วยกับการสั่งห้ามใช้ AI ในโรงเรียน ต่างจากประเทศฝั่งตะวันตกที่ต่อต้าน AI อย่างหนัก เช่น แคนาดา (59%) และ สหรัฐอเมริกา (56%)

ท่าทีนี้สอดคล้องกับภาพรวมของเอเชีย เช่น อินเดียที่มีถึง 61% ที่ ไม่เห็นด้วย กับการแบนเครื่องมือ AI อย่าง ChatGPT ในโรงเรียน ทำให้เห็นเส้นแบ่งชัดเจนระหว่าง "เอเชียที่มอง AI เป็นเครื่องมือยกระดับ" กับ "ตะวันตกที่มอง AI เป็นความเสี่ยงต่อความซื่อสัตย์ทางวิชาการ"

2. กระแสแบนโซเชียลมีเดียในไทยเริ่มแผ่วลง

แม้คนไทยส่วนใหญ่จะยังสนับสนุนการจำกัดการใช้โซเชียลมีเดียในเด็กอายุต่ำกว่า 14 ปี แต่ไทยเป็น หนึ่งในไม่กี่ประเทศที่มีสัดส่วนผู้สนับสนุนการสั่งห้ามลดลง 2% เมื่อเทียบกับปี 2024 ซึ่งสวนทางกับภาพรวมโลกที่การสนับสนุนการแบนโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กเพิ่มขึ้นในเกือบทุกประเทศ (ค่าเฉลี่ยโลกอยู่ที่ราว 71% ในการสำรวจปี 2025 และในอินเดียสูงถึง 78% ในปี 2026)

รายงานปีนี้ระบุแนวโน้มสำคัญว่า ผู้คนทั่วโลก "เริ่มแยกแยะระหว่างโซเชียลมีเดียกับ AI ชัดเจนขึ้น" — คือเข้มงวดกับโซเชียลมีเดีย แต่ผ่อนคลายกับ AI เพื่อการเรียนรู้

3. ใบปริญญายังจำเป็นในสายตาคนไทย

คนไทยมากกว่า 70% ยังมองว่าปริญญาบัตรระดับมหาวิทยาลัยมีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อความสำเร็จในชีวิตและการเติบโตในสายงาน และมองว่าการเรียนต่อ คุ้มค่ากับเงินที่เสียไป

ต่างจากประเทศฝั่งยุโรปอย่าง สหราชอาณาจักร และ เยอรมนี ที่มีความกังขาต่อความคุ้มค่าของปริญญาบัตรมากกว่า เนื่องจากมีเส้นทางอาชีวศึกษาและระบบ apprenticeship ที่แข็งแรงเป็นทางเลือก

ประเด็นที่ต้องจับตา: ความเชื่อในปริญญาที่สูง บวกกับเศรษฐกิจที่ไม่เปิดโอกาส คือส่วนผสมที่เสี่ยงต่อ ปัญหาหนี้เพื่อการศึกษา ซึ่งรายงาน Global Education Monitoring Report ของ UNESCO ปี 2026 ระบุว่าไทยมีผู้กู้ยืมราว 100,000 รายที่ถูกดำเนินคดีจากการผิดนัดชำระหนี้ ขณะที่กองทุนเองก็เผชิญปัญหาสภาพคล่อง สะท้อนว่า "ลงทุนกับปริญญา" อาจไม่ได้แปลว่า "ได้ผลตอบแทนที่คุ้มค่า" เสมอไปในบริบทเศรษฐกิจปัจจุบัน

รายงาน Ipsos Education Monitor 2026 ส่งสัญญาณชัดเจนว่า ปัญหาหลักของเยาวชนไทยในสายตาประชาชน ไม่ใช่เรื่องความพร้อมทางเทคโนโลยีหรือตัวระบบการศึกษา แต่เป็น "โครงสร้างเศรษฐกิจที่ไม่เปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่เติบโต"

เมื่อคนไทยเปิดรับ AI มากกว่าชาติตะวันตก และยังเชื่อมั่นในคุณค่าของการศึกษาระดับสูง แต่กลับกังวลเรื่องเศรษฐกิจมากที่สุดในโลก คำตอบจึงชัดว่า "ทุนมนุษย์ไทยไม่ได้ขาดความพร้อม แต่ขาดสนามให้เล่น"

โจทย์เร่งด่วนของภาครัฐจึงมี 3 ข้อหลัก:

• ฟื้นฟูสภาพเศรษฐกิจ ลดแรงกดดันด้านค่าครองชีพและความเหลื่อมล้ำ
• สร้างงานคุณภาพ ที่ให้ค่าตอบแทนสอดคล้องกับวุฒิการศึกษาและทักษะที่ลงทุนไป
• สร้างความเชื่อมั่น เพื่อยับยั้งการย้ายถิ่นฐานของทรัพยากรมนุษย์ที่มีค่าในอนาคต

แหล่งอ้างอิง
Ipsos Education Monitor 2026: Public attitudes to education and young people (สิงหาคม 2026) —  Ipsos
Education Monitor 2026: Can education still unlock opportunity? – Ipsos —  Ipsos
Thailand's Educational Crossroads: Insights from the Ipsos Education Monitor 2025 —  Ipsos
India's Education Paradox: Ban Social Media & Smartphones, Embrace AI in Schools – Ipsos India —  Ipsos
72% Indians see a bright future for young people, highest across 31 markets: Ipsos —  Manifest-media
Education Technology: India Seeks A Balanced Approach – StratNews Global —  Stratnewsglobal
What Worries Thailand? April 2026 / May 2026 – Ipsos —  Ipsos
Ipsos survey shows economic fears persist – Bangkok Post —  Bangkokpost
Thailand – 2026 Global Education Monitoring Report, UNESCO